Sep 23, 2026

ဟရမ်မိုင်းန် အီမာမ်များသည် သက္ကလီးဒ် (تقلید) ကို ငြင်းပယ်သူများ (ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ်) ဖြစ်ပါသလား။

ဟရမ်မိုင်းန် အီမာမ်များသည် သက္ကလီးဒ် (تقلید) ကို ငြင်းပယ်သူများ (ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ်) ဖြစ်ပါသလား။

မေးခွန်း။ ။ မိတ်ဆွေအချို့သည် ဆော်ဒီအာရေဗျမှ အာလင်မ်ပညာရှင်များနှင့် ဟရမ်မိုင်းန်၏ အီမာမ်များသည် 'ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ်' (غير مقلد - မဇ်ဟဗ်မလိုက်နာသူများ) ဖြစ်သည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ် များ ဖြစ်လာနေကြပါသည်။ ကျွန်တော်သိထားသည်မှာ ၎င်းတို့သည် 'မုကလ္လစ်ဒ်' (مقلد - မဇ်ဟဗ်လိုက်နာသူများ) ဖြစ်ပါသည်။ ဤကိစ္စအပေါ် လမ်းညွှန်မှုပေးပါ။

အဖြေ။ ။ ဟရမ်မိုင်းန် (မက္ကာဟ်နှင့် မဒီနဟ်) ၏ အီမာမ်များသည် အဟ်လွတ်စ် စွန္နသ် ဝလ် ဂျမာအသ် မှဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သိရှိထားသလောက် ၎င်းတို့သည် အီမာမ် အဟ်မဒ် ဗင်န် ဟန်ဗလ် (رحمه اللہ) ၏ မုကလ္လစ်ဒ် (နောက်လိုက်များ) ဖြစ်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ် များ မဟုတ်ပါ။ ဟနဖီ ပညာရှင်များနှင့် ၎င်းတို့အကြား အချို့သော သာသနာ့အကိုင်းအခက် ပြဿနာ (ဖုရူးအီ မစာအိလ်) များတွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိသည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့အား 'ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ်' ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမှာ မသိနားမလည်မှုနှင့် မိုက်မဲမှုအပေါ် အခြေခံသော စကားသာဖြစ်သည်။

ဟရမ်မိုင်းန် အီမာမ်များသည် အီမာမ်ကြီး လေးပါးစလုံးကို လေးစားထိုက်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သက္ကလီးဒ် ကို ငြင်းပယ်သူများ မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းတို့၏ ဟောပြောချက်များနှင့် ရေးသားချက်များမှတစ်ဆင့် ထင်ရှားပါသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့အား အကြောင်းပြ၍ ဂိုင်းရ် မုကလ္လစ်ဒ် ဖြစ်လာခြင်းသည် မမှန်ကန်ပါ။

(အထက်ပါအဖြေအတွက် ကျမ်းကိုးကားချက်များ)

ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၏ တရားဝင် ဖသဝါအဖွဲ့ (فتاوی اللجنة الدائمة) ၏ ဖသဝါကျမ်းတွင် ဤသို့ လာရှိသည်-

"س: ما حكم التقيد بالمذاهب الأربعة واتباع أقوالهم على كل الأحوال والزمان؟"

(ဘာသာပြန် - မေး- အခြေအနေတိုင်း၊ အချိန်တိုင်းတွင် မဇ်ဟဗ် လေးပါးကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အဆိုများကို လိုက်နာခြင်း၏ ပညတ်ချက်မှာ အဘယ်နည်း။)

"جـ: الحمد لله وحده والصلاة والسلام على رسوله وآله وصحبه.. وبعد : أولاً: المذاهب الأربعة منسوبة إلى الأئمة الأربعة الإمام أبي حنيفة والإمام مالك والإمام الشافعي والإمام أحمد ، فمذهب الحنفية منسوب إلى أبي حنيفة وهكذا بقية المذاهب."

(ဘာသာပြန် - ဖြေ- ပထမအချက်- မဇ်ဟဗ် လေးပါးသည် အီမာမ်ကြီး လေးပါးဖြစ်သော အီမာမ် အဘူဟနီဖဟ်، အီမာမ် မာလစ်က်، အီမာမ် ရှာဖိအီ နှင့် အီမာမ် အဟ်မဒ် တို့ထံသို့ ရည်ညွှန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟနဖီ မဇ်ဟဗ်သည် အီမာမ် အဘူဟနီဖဟ် ထံသို့ ရည်ညွှန်းသကဲ့သို့ ကျန်မဇ်ဟဗ်များသည်လည်း ထိုအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။)

"ثانياً: هؤلاء الأئمة أخذوا الفقه من الكتاب والسنة وهم مجتهدون في ذلك، والمجتهد إما مصيب فله أجران أجر اجتهاده وأجر إصابته وإما مخطئ فيؤجر على اجتهاده ويعذر في خطئه."

(ဘာသာပြန် - ဒုတိယအချက်- ဤအီမာမ်ကြီးများသည် ဖစ်ကဟ် ပညာကို ကုရ်အာန်နှင့် စွန္နသ်မှ ထုတ်ယူခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဤကိစ္စတွင် မွတ်ဂျ်သဟိဒ် (اجتہاد ပြုလုပ်သူများ) ဖြစ်ကြသည်။ မွတ်ဂျ်သဟိဒ် သည် မှန်ကန်ပါက ကုသိုလ်နှစ်ဆ (အိဂျ်သိဟာဒ် ပြုလုပ်သည့်အတွက် တစ်ခု၊ မှန်ကန်သည့်အတွက် တစ်ခု) ရရှိပြီး၊ မှားယွင်းပါကလည်း အိဂျ်သိဟာဒ် ပြုလုပ်သည့်အတွက် ကုသိုလ်ရရှိကာ အမှားအတွက် ခွင့်လွှတ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။)

"ثالثاً: القادر على الاستنباط من الكتاب والسنة يأخذ منهما كما أخذ من قبله ولا يسوغ له التقليد فيما يعتقد أن الحق بخلافه، بل يأخذ بما يعتقد أنه حق ويجوز له التقليد فيما عجز عنه واحتاج إليه."

(ဘာသာပြန် - တတိယအချက်- ကုရ်အာန်နှင့် စွန္နသ်မှ ပညတ်ချက်များ ထုတ်ယူနိုင်စွမ်း (အိစ်သိန်ဗားသ်) ရှိသူသည် ယခင်လူများ ထုတ်ယူခဲ့သကဲ့သို့ ၎င်းတို့ (ကုရ်အာန်နှင့် စွန္နသ်) မှ ထုတ်ယူရမည်။ သူ၏အမြင်တွင် အမှန်တရားသည် အခြားတစ်ခုဖြစ်နေပါက၊ (သူတစ်ပါးအား) သက်္ကလီးဒ် ပြုလုပ်ရန် မပိုင်ပါ။ အမှန်ဟု ယုံကြည်သည့်အတိုင်းသာ လိုက်နာရမည်။ သို့သော် မိမိစွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လိုအပ်နေသော ကိစ္စရပ်များတွင်မူ သက်္ကလီးဒ် ပြုလုပ်ခွင့်ရှိသည်။)

"رابعاً: من لا قدرة له على الاستنباط يجوز له أن يقلد من تطمئن نفسه إلى تقليده وإذا حصل في نفسه عدم اطمئنان سأل حتى يحصل عنده اطمئنان" (فتاوی اللجنة الدائمة ، المملكة العربية السعودية: ج۵ ص۲۸، ریاض)

(ဘာသာပြန် - စတုတ္ထအချက်- အိစ်သိန်ဗားသ် ပြုလုပ်ရန် စွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိသူသည် မိမိ စိတ်ချယုံကြည်ရသော ပညာရှင်တစ်ဦးအား သက်္ကလီးဒ် ပြုလုပ်ခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍ သူ၏စိတ်တွင် ယုံကြည်စိတ်ချမှု မရှိပါက၊ ယုံကြည်စိတ်ချမှု ရရှိသည်အထိ (အခြားပညာရှင်များထံ) မေးမြန်းရမည်။ - ဖသဝါ အလ်-လဂျ်နဟ် အဒ်-ဒါအိမဟ်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ အတွဲ ၅၊ စာ ၂၈)

၎င်းကျမ်း၌ပင် ဆက်လက်လာရှိသည်မှာ-

"ليس من علماء الحرمين مكة والمدينة ولا من سائر علماء المملكة السعودية من يذم أئمة الفقهاء مالكاً وأبا حنيفة والشافعي وأحمد بن حنبل ونحوهم من علماء الفقه الإسلامي ولا من يزدريهم، بل المعروف عنهم أنهم يوقرونهم ويعرفون لهم فضلهم وأن لهم قدم صدق في خدمة الإسلام وحفظه وفهم نصوصه وقواعده وبيان ذلك وإبلاغه والجهاد في نصره والذود عنه ودفع الشبهة عنه وإبطال ما انتحله المنتحلون وابتدعه المفترون فجزاهم الله عن الإسلام والمسلمين خيرا."

(ဘာသာပြန် - မက္ကာဟ်နှင့် မဒီနဟ် (ဟရမ်မိုင်းန်) မှ အာလင်မ်ပညာရှင်များ၊ သို့မဟုတ် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံရှိ အခြားသော အာလင်မ်ပညာရှင်များထဲတွင် အီမာမ် မာလစ်က်၊ အဘူဟနီဖဟ်၊ ရှာဖိအီ၊ အဟ်မဒ် ဗင်န် ဟန်ဗလ် အစရှိသော အစ္စလာမ့် ဖစ်ကဟ် ပညာရှင်ကြီးများအား ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့သူ သို့မဟုတ် နှိမ့်ချဆက်ဆံသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မရှိပါ။ အမှန်တကယ် ၎င်းတို့အကြောင်း လူသိများသည်မှာ- ၎င်းတို့သည် ဤအီမာမ်ကြီးများအား ရိုသေလေးစားကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ မွန်မြတ်မှုများကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ အစ္စလာမ်သာသနာအား အလုပ်အကျွေးပြုရာတွင်၊ သာသနာကို ထိန်းသိမ်းရာတွင်၊ သာသနာ့ စာသားများနှင့် စည်းမျဉ်းများကို နားလည်သဘောပေါက်ရာတွင်၊ ၎င်းတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြရာတွင်၊ သာသနာအတွက် ကြိုးပမ်းရာနှင့် ကာကွယ်ရာတွင်၊ သံသယများကို ဖယ်ရှားရာတွင်၊ အလွဲသုံးစားလုပ်သူများနှင့် ဗိဒ်အသ် တီထွင်သူများ၏ လုပ်ရပ်များကို ပျက်ပြယ်စေရာတွင် ဤအီမာမ်ကြီးများ၏ ကြီးမားလှသော အခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ (ထို့ကြောင့် 'အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့အား အစ္စလာမ်နှင့် မွတ်စလင်များ ကိုယ်စား အကောင်းဆုံးသော အစားပေးသနားတော်မူပါစေ' ဟု ဆုတောင်းပေးကြသည်)။)

"يدل على موقف علماء الحرمين وسائر علماء المملكة السعودية من الأئمة الأربعة موقف تكريم وتقدير عنايتهم بتدريس مذاهبهم ومؤلفاتهم في المسجد الحرام بمكة المشرفة والمدينة المنورة وسائر مساجد المملكة السعودية وفي جامعاتها وعنايتهم بطبع الكثير من كتبهم وتوزيعها ونشرها بين المسلمين في جميع الدول التي بها مسلمون." (فتاوى اللجنة الدائمة - المجموعة الأولى5/31)

(ဘာသာပြန် - ဟရမ်မိုင်းန်နှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျရှိ အာလင်မ်များက အီမာမ်ကြီးလေးပါးအပေါ် ရိုသေလေးစားမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှုရှိကြောင်း သက်သေပြနေသည်မှာ- မက္ကာဟ် မစ်စ်ဂျိဒ် အလ်-ဟရမ်၊ မဒီနဟ် မစ်စ်ဂျိဒ် အန်-နဗဝီ နှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျရှိ အခြားဗလီများနှင့် တက္ကသိုလ်များတွင် ၎င်းတို့၏ မဇ်ဟဗ်များနှင့် စာအုပ်စာပေများကို ဂရုတစိုက် သင်ကြားပို့ချပေးနေခြင်း၊ ထို့ပြင် ၎င်းတို့၏ စာအုပ်များစွာကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပြီး မွတ်စလင်များရှိရာ နိုင်ငံအသီးသီးသို့ ဖြန့်ဝေပေးနေခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။ - ဖသဝါ အလ်-လဂျ်နဟ် အဒ်-ဒါအိမဟ်၊ ပထမအုပ်စု၊ ၅/၃၁)

ဖကွတ်သ် ဝလ္လာဟု အအ်လမ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်သာလျှင် အသိဆုံးဖြစ်တော်မူ၏) ဖသဝါ အမှတ် - ١٤٣٩٠٨٢٠٠٤٢٢ ဒါရွလ် အိဖ်သာ - ဂျာမိအဟ် အုလူမိလ် အစ္စလာမီယဟ်၊ အလ္လာမာ မုဟမ္မဒ် ယူစုဖ် ဗနူရီ တောင်းန်။