Sep 21, 2026

ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခြင်း၏ မွန်မြတ်မှု

ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခြင်း၏ မွန်မြတ်မှု

မေးခွန်း။ ။ ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားသောသူသည် ကေယာမသ် (ရှင်ပြန်ထမည့်) နေ့အထိ သင်္ချိုင်း (ကဗရ်) တွင် မေးမြန်းစစ်ဆေးခြင်းခံရမည်လား၊ မခံရဘူးလား။ ဤအချက်သည် ကုရ်အာန်နှင့် ဟဒီးစ်တော်များမှ သက်သေအထောက်အထား ရှိပါသလား။

အဖြေ။ ။ ဟဒီးစ်တော်အချို့တွင် လာရှိသည်မှာ - မွတ်စလင်တစ်ဦးသည် ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ဂျုမုအဟ်ည (ကြာသပတေးနေ့ နေဝင်ပြီးနောက်) တွင် ကွယ်လွန်သွားပါက၊ သူသည် ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုနှင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းများမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိပြီး၊ ရှဟီးဒ် (သာသနာ့အာဇာနည်) ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ပညာရှင်များက ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခြင်းကို ကံကောင်းခြင်းနှင့် မွန်မြတ်သောသေဆုံးခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါသည်။

ကဗရ်၏ ဤကင်းလွတ်ခွင့်သည် ဂျုမုအဟ်နေ့ တစ်ရက်တည်းအတွက်သာလား၊ သို့မဟုတ် ကေယာမသ်နေ့အထိလား ဟူသောအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ပညာရှင်အချို့က ဂျုမုအဟ်နေ့ တစ်ရက်တည်းသာ အဇာဗ် (ပြစ်ဒဏ်) ရုပ်သိမ်းခံရသည်ဟု မိန့်ဆိုကြပြီး၊ အချို့က ကေယာမသ်နေ့အထိ ရုပ်သိမ်းခံရသည်ဟု မိန့်ဆိုကြပါသည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရဟ်မသ် (ကရုဏာတော်) အား မျှော်လင့်ရမည်မှာ ထိုသူသည် ကေယာမသ်နေ့အထိ ကဗရ်၏ ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းဝေး၍ အမြဲတမ်း ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ရမည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ အပြစ်ရှိသူ (ဂုနာဟ်ဂါရ်) သို့မဟုတ် မွတ်စလင်မဟုတ်သူ တစ်ဦးသည် ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ရမဿွာန်လမြတ်တွင် သေဆုံးသွားပါက၊ ဂျုမုအဟ်နှင့် ရမဿွာန်လမြတ်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကြောင့် ထိုကာလ ပြီးဆုံးသည်အထိသာ ကဗရ်၏ ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကာလလွန်မြောက်ပြီးနောက် ပြစ်ဒဏ် ပြန်လည်ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။

(အထက်ပါအဖြေအတွက် ကျမ်းကိုးကားချက်များ)

မုဆွန္နဖ် အိဗ်နိ အဗ်ဒွရ် ရဇ်ဇာက် ကျမ်းတွင် -

"عن ابن شهاب، أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من مات ليلة الجمعة، أو يوم الجمعة، برئ من فتنة القبر، أو قال: وقي فتنة القبر، وكتب شهيدا". عن عبد الله بن عمر وعن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "برئ من فتنة القبر." (كتاب الجمعة، باب من مات يوم الجمعة، ج:3، ص:550)

(ဘာသာပြန် - အိဗ်နိ ရှီဟာဗ် မှ ဆင့်ပြန်သည်- တမန်တော်မြတ် (ဆွလ္လလ္လာဟု အလိုင်ဟိ ဝစလ္လမ်) မိန့်ကြားတော်မူသည်မှာ "မည်သူမဆို ဂျုမုအဟ်ည သို့မဟုတ် ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ပါက၊ ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှု (ဖစ်သ်နဟ်) မှ လွတ်ကင်းမည် (သို့မဟုတ် ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုမှ ကာကွယ်ခံရမည်) ဖြစ်ပြီး၊ သူ့အား ရှဟီးဒ် အဖြစ် ရေးမှတ်ခံရမည်။" အဗ်ဒွလ္လာဟ် ဗင်န် အုမရ် မှ ဆင့်ပြန်သည်- တမန်တော်မြတ် (ဆွလ္လလ္လာဟု အလိုင်ဟိ ဝစလ္လမ်) မိန့်ကြားတော်မူသည်မှာ "(ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သူသည်) ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုမှ လွတ်ကင်းမည်။")

ကူသွလ် မုဂ်သဒီ အလာ ဂျာမိအွတ် တိရ်မိဇီ ကျမ်းတွင် -

"ما من مسلم يموت يوم الجمعة، أو ليلة الجمعة إلا وقاه الله فتنة القبر". قال الحكيم الترمذي في نوادر الأصول: " من مات يوم الجمعة فقد انكشف الغطاء عن أعماله عند الله؛ لأن يوم الجمعة لا تسجر فيه جهنم، وتغلق أبوابها، ولا يعمل سلطان النار ما يعمل في سائر الأيام، فإذا قبض الله عبدا من عبيده فوافق قبضه يوم الجمعة كان ذلك دليلا لسعادته، وحسن مآبه، وأنه لم يقبض في هذا اليوم العظيم إلا من كتب الله له السعادة عنده، فلذلك يقيه فتنة القبر لأن سببها إنما هو تمييز المنافق من المؤمن انتهى".قلت: ومن تتمة ذلك: أن من مات يوم الجمعة، أو ليلة الجمعة له أجر شهيد كما وردت به أحاديث، والشهيد، ورد النص بأنه لا يسأل، فكأن الميت يوم الجمعة، أو ليلتها على منواله." (ابواب الجنائز، ج:1، ص:324)

(ဘာသာပြန် - "မည်သည့် မွတ်စလင်မဆို ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ဂျုမုအဟ်ညတွင် ကွယ်လွန်ပါက၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အား ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုမှ ကာကွယ်တော်မူမည်။" ဟကီးမွတ် တိရ်မိဇီ က 'နဝါဒိရွလ် အုဆူးလ်' ကျမ်းတွင် မိန့်ဆိုသည်မှာ - ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံတော်၌ သူ၏အမလ် (လုပ်ရပ်) များအတွက် ဖုံးကွယ်ထားမှုများ ပွင့်လင်းသွားမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ဂျဟန္နမ်ငရဲကို မီးမွှေးခြင်း မရှိ၊ ၎င်း၏ တံခါးများကို ပိတ်ထားပြီး၊ ငရဲ၏ တာဝန်ရှိသူများသည် အခြားနေ့များကဲ့သို့ (ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း) မပြုလုပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် မိမိ၏ ကျွန်တစ်ဦးဦးအား ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ရုပ်သိမ်းတော်မူပါက၊ ၎င်းသည် သူ၏ ကံကောင်းမှုနှင့် ကောင်းမွန်သော နိဂုံးကို ညွှန်ပြနေပါသည်။ ဤမွန်မြတ်သောနေ့တွင် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံတော်၌ ကံကောင်းသူဟု ရေးမှတ်ခံရသူများသာ ကွယ်လွန်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုမှ ကာကွယ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စမ်းသပ်ရခြင်းမှာ မုအ်မင်န် (သက်ဝင်ယုံကြည်သူ) နှင့် မုနာဖစ်က် (အယောင်ဆောင်သူ) ကို ခွဲခြားရန်သာ ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ငါ (အလ္လာမာ စုယူသီ) ဆိုလိုသည်မှာ - ဤအချက်၏ အဆက်အနေဖြင့်၊ ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ဂျုမုအဟ်ညတွင် ကွယ်လွန်သူသည် ဟဒီးစ်တော်များတွင် လာရှိသည့်အတိုင်း ရှဟီးဒ်၏ အကျိုးကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ရှဟီးဒ်များသည် ကဗရ်တွင် မေးမြန်းခံရမည် မဟုတ်ကြောင်း အတိအလင်း လာရှိရာ၊ ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သူသည်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။)

မစ်ရ်ကာသွလ် မဖာသီးဟ် ကျမ်းတွင် -

"قلت: ومن تتمة ذلك أن ‌من ‌مات ‌يوم ‌الجمعة له أجر شهيد، فكان على قاعدة الشهداء في عدم السؤال، كما أخرجه أبو نعيم في الحلية عن جابر قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " «‌من ‌مات ‌يوم ‌الجمعة أو ليلة الجمعة أجير من عذاب القبر، وجاء يوم القيامة وعليه طابع الشهداء» ". وأخرج حميد في ترغيبه عن إياس بن بكير أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قال: " «‌من ‌مات ‌يوم ‌الجمعة كتب له أجر شهيد، ووقي فتنة القبر» ". وأخرج من طريق ابن جرير عن عطاء قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " «ما من مسلم أو مسلمة يموت في يوم الجمعة أو ليلة الجمعة إلا وقي عذاب القبر وفتنة القبر، ولقي الله ولا حساب عليه، وجاء يوم القيامة ومعه شهود يشهدون له أو طابع» " وهذا الحديث لطيف صرح فيه بنفي الفتنة والعذاب معا. اهـ كلام السيوطي رحمه الله." (كتاب الصلاة، باب الجمعة، ج:3، ص:1021)

(ဘာသာပြန် - အလ္လာမာ စုယူသီ (رحمه اللہ) ၏ စကားရပ် - "ကျွန်ုပ်ဆိုလိုသည်မှာ ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သူသည် ရှဟီးဒ်၏ အကျိုးကို ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ မေးမြန်းခြင်း မခံရသည့် ရှဟီးဒ်များ၏ စည်းမျဉ်းတွင် အကျုံးဝင်မည်ဖြစ်သည်။ အဘူနုအိုင်းမ် က ဟဇရသ် ဂျာဗိရ် ထံမှ ဆင့်ပြန်သည့် ဟဒီးစ်တော်တွင်- 'မည်သူမဆို ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ညတွင် ကွယ်လွန်ပါက ကဗရ်ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကေယာမသ်နေ့တွင် ရှဟီးဒ်များ၏ တံဆိပ်တုံး ပါလာမည်။' ထို့အတူ ဟုမိုင်းဒ် က အိယာစ် ဗင်န် ဗုကိုင်းရ် ထံမှ ဆင့်ပြန်သည့် ဟဒီးစ်တွင်- 'ဂျုမုအဟ်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သူသည် ရှဟီးဒ်၏ အကျိုးရေးမှတ်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကဗရ်၏ စမ်းသပ်မှုမှ ကာကွယ်ခံရမည်။' ထို့အတူ အသွာအ် ထံမှ ဆင့်ပြန်သည့် ဟဒီးစ်တွင်- 'မည်သည့် မွတ်စလင် အမျိုးသား/အမျိုးသမီးမဆို ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ညတွင် ကွယ်လွန်ပါက၊ ကဗရ်၏ ပြစ်ဒဏ်နှင့် စမ်းသပ်မှုတို့မှ ကာကွယ်ခံရမည်။ သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်နှင့် တွေ့ဆုံသောအခါ မည်သည့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းမျှ ခံရမည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကေယာမသ်နေ့တွင် သူ၏အနီး၌ သက်သေခံပေးမည့်သူများ သို့မဟုတ် (ရှဟီးဒ်၏) တံဆိပ်တုံး ပါရှိလာမည်။' ဤဟဒီးစ်တော်သည် အလွန်သိမ်မွေ့ပြီး၊ စမ်းသပ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ် နှစ်မျိုးစလုံးကို ပယ်ဖျက်ကြောင်း အတိအလင်း ညွှန်ပြနေသည်။")

ဖသဝါ ရှာမီ ကျမ်းတွင် -

"قال أهل السنة والجماعة: عذاب القبر حق وسؤال منكر ونكير وضغطة القبر حق، لكن إن كان كافراً فعذابه يدوم إلى يوم القيامة ويرفع عنه يوم الجمعة وشهر رمضان، فيعذب اللحم متصلاً بالروح والروح متصلاً بالجسم فيتألم الروح مع الجسد، وإن كان خارجاً عنه، والمؤمن المطيع لا يعذب بل له ضغطة يجد هول ذلك وخوفه، والعاصي يعذب ويضغط لكن ينقطع عنه العذاب يوم الجمعة وليلتها، ثم لا يعود وإن مات يومها أو ليلتها يكون العذاب ساعةً واحدةً وضغطة القبر ثم يقطع، كذا في المعتقدات للشيخ أبي المعين النسفي الحنفي من حاشية الحنفي ملخصاً." (كتاب الصلاة، باب الجمعة،ج:2، ص:165)

(ဘာသာပြန် - အဟ်လွတ်စ် စွန္နသ် ဝလ် ဂျမာအသ် က မိန့်ဆိုသည်မှာ- ကဗရ်၏ ပြစ်ဒဏ်၊ မွန်းကရ် နှင့် နကီးရ် (ကောင်းကင်တမန်နှစ်ပါး) ၏ မေးမြန်းခြင်းနှင့် ကဗရ်၏ ညှစ်ခြင်းတို့သည် အမှန်တကယ် ရှိပါသည်။ သို့သော် သာသနာပ (ကာဖိရ်) ဖြစ်ပါက သူ၏ပြစ်ဒဏ်သည် ကေယာမသ်နေ့အထိ အမြဲတမ်းဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ဂျုမုအဟ်နေ့နှင့် ရမဿွာန်လတွင်သာ ရုပ်သိမ်းခံရမည်။ ... (အလ္လာဟ်ကို) နာခံသော မုအ်မင်န် (သက်ဝင်ယုံကြည်သူ) သည် ပြစ်ဒဏ်ခံရမည် မဟုတ်ဘဲ၊ ကဗရ်၏ ညှစ်ခြင်း (ဖိသိပ်ခြင်း) သာ ခံရမည်ဖြစ်ရာ ၎င်း၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို ခံစားရမည်။ အပြစ်ရှိသူ (ဂါဆွီ) သည် ပြစ်ဒဏ်နှင့် ညှစ်ခြင်းတို့ကို ခံရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဂျုမုအဟ်နေ့နှင့် ညတွင် ပြစ်ဒဏ် ရပ်စဲသွားမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်သက်ရောက်မည် မဟုတ်ပါ။ အကယ်၍ ဂျုမုအဟ်နေ့ သို့မဟုတ် ညတွင် သေဆုံးပါက ပြစ်ဒဏ်သည် ခေတ္တခဏနှင့် ကဗရ်၏ညှစ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်ပြီးနောက် ပြတ်တောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ (အဗူလ် မုအီးန် အန်-နစာဖီ ၏ မွအ်သကဒါသ် ကျမ်း))

ဟကီးမွလ် အွမ်မသ် ဟဇရသ် မော်လာနာ အရှ်ရဖ် အလီ ထာန်ဝီ ၏ 'မလ်ဖူဇွာသ်' တွင် -

" فرمایا: رمضان میں اگر انتقال ہو تو ایک قول یہ ہے کہ قیامت کے دن حساب نہیں ہوتا۔ یہی جی کو لگتا ہے اور أنا عند ظن عبدي بي پر عمل کرے۔ " (ماہ رمضان میں انتقال کی فضیلت، 26/405)

(ဘာသာပြန် - မိန့်ဆိုသည်မှာ "ရမဿွာန်လတွင် ကွယ်လွန်ပါက၊ ကေယာမသ်နေ့တွင် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရမည် မဟုတ်ဟု အဆိုတစ်ခုရှိသည်။ ဤအချက်ကပင် စိတ်ထဲတွင် လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး 'ငါသည် ငါ့ကျွန်၏ မျှော်လင့်ယုံကြည်ချက်အတိုင်း ဖြစ်သည်' (أنا عند ظن عبدي بي) ဟူသော စည်းမျဉ်းအရ ကျင့်သုံးရမည်။")

ဖကွတ်သ် ဝလ္လာဟု အအ်လမ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်သာလျှင် အသိဆုံးဖြစ်တော်မူ၏) ဖသဝါ အမှတ် - ١٤٤٨٠٢١٠١٣٧١ ဒါရွလ် အိဖ်သာ - ဂျာမိအဟ် အုလူမိလ် အစ္စလာမီယဟ်၊ အလ္လာမာ မုဟမ္မဒ် ယူစုဖ် ဗနူရီ တောင်းန်။